Lymfoedeem

Lymfoedeem ontstaat als gevolg van een beschadiging aan het lymfestelsel.
Het lymfestelsel heeft drie functies: afweer tegen bacteriën, het afvoeren van vocht en eiwitten.
Eiwitten zijn grote moleculen die als bouwstenen in het lichaam gebruikt worden.
Behalve het lymfevocht, worden de eiwitten ook onvoldoende afgevoerd.

 

 
Fase 1 Fase 2 Fase 3

Fase 1: de eiwitten zwerven vrij rond.

Behandeling: als je een arm in deze fase zwachtelt, kan je in korte tijd het vocht uit de arm persen.
Er kan voorkomen worden dat een kous gedragen moet worden en indien dit toch nodig is, slechts voor een beperkt aantal uren per dag.

Fase 2: de eiwitten gaan over in een soort gelei. Dit gelei is in het begin verplaatsbaar, maar wordt steeds taaier.


De vingerafdruk blijft staan, omdat het vocht zich nog kan verplaatsen.

Behandeling: behalve het zwachtelen, kan de therapeut door massage deze klonteringen verplaatsen en verbreken.
Door het verplaatsen voorkom je dat het verbindweefseld.
Door de massage breng je het weer terug naar de eerste fase en kan het afgevoerd worden.
Dit stadium kan maanden, zelfs jaren duren.

Fase 3: de eiwitten zijn vergroeid tot bindweefsel dat niet meer verplaatsbaar is.

Lymfoedeem ontstaat meestal door het chirurgisch verwijderen van de lymfklieren bij een tumor behandeling.
De kans wordt nog groter indien vervolgens het gebied bestraald wordt.
Soms duurt het nog een jaar of langer, voordat het oedeem zich manifesteert.
Dit komt omdat weefsel door de bestraling verhard.
Maar dit gebeurt pas na enige maanden tot één jaar na de bestralingen.
Het oedeem kan zich hierdoor heel onopvallend ontwikkelen.

Bloedvaten- lymfevaten

De volgende tekening stelt de circulatie van het hart naar het been of de arm voor, voorgesteld als een bad.


De volgende tekening stelt de circulatie van het hart naar het been of arm voor, voorgesteld als een bad.

Van hart naar arm/been gaan de slagaderen. Zij vervoeren het bloed met voedingstoffen en zuurstof.
Terug naar hart gaan: 
1 aderen, die de afvalstoffen afvoeren. 
2. lymfevaten, die het lymfevocht afvoeren (bedraagt 10 %)

Je hebt dus één stelsel van het hart naar het weefsel (slagaderen) en twee stelsels terug naar het hart (aderen en lymfevaten). 

De bloed- en lymfevaten monden uit in het hart.

Als je de circulatie vergelijkt met een bad, stroomt er water in en moet net zoveel water afgevoerd worden. 
Het bad mag niet overstromen. Dan zou oedeem ontstaan.

Het bad kan overstromen, als de toevoer toeneemt. Bv. bij te grote belasting of bij warmte.
Het kan ook overstromen, als de afvoer beperkt is door beschadigde lymf- of bloedvaten.

Symptomen

De symptomen bestaan uit zwelling, een strak of zwaar gevoel of prikkelingen door zenuwtjes die tijdens de operatie beschadigd zijn.
De bewegelijkheid van de schouder of been is meestal wat beperkt.
De spieren kunnen overbelast en pijnlijk worden als de arm/been erg zwaar is.

Sporten en bewegen

Bewegen heeft een gunstige invloed op de lymfstroom.
Het aanspannen en loslaten van de spieren werkt als een pomp (de spierpomp). Dit stimuleert de werking van lymfvaten.
De afvoer van lymfvocht wordt hierdoor 5 tot 15 maal zo hoog. 

In dagelijks leven is elke beweging goed, zolang deze niet leidt tot een toename van vermoeidheid, pijn of een zwaar gevoel in arm of been.
Ook niet binnen 1 of 2 dagen. Forceer niets.